Το αποτέλεσμα των εκλογών στην Ολλανδία είναι γνωστό - Τι μέλλει γενέσθαι;

 

Σίγουρα το αποτέλεσμα των χθεσινών εκλογών είναι σε όλους γνωστό. 

Όπως ήταν αναμενόμενο, κανένα κόμμα δεν συγκέντρωσε την πλειοψηφία των εδρών ώστε να μπορεί να σχηματίσει αυτοδύναμη κυβέρνηση. 

Τι πρόκειται όμως να γίνει από εδώ και πέρα; Ποιος και πότε θα σχηματίσει κυβέρνηση;

Τα πρώτα βήματα

Εδώ και λίγα χρόνια, η ευθύνη σχηματισμού κυβέρνησης έχει μεταφερθεί από τον Βασιλιά στην Βουλή. Έτσι, την Πέμπτη (18/03) το μεσημέρι, η πρόεδρος της απερχόμενης Βουλής Khadija Arib θα καλέσει τους επικεφαλής όλων των συνδυασμών που εκλέγουν βουλευτές στην νέα Βουλή για μία πρώτη διερευνητική επαφή.

Ο ανιχνευτής - verkenner

Το αναμενόμενο αποτέλεσμα της συνάντησης είναι η ανάθεση σε ένα έμπειρο πολιτικό στέλεχος και κατά το δυνατόν κοινής αποδοχής, της εντολής να διερευνήσει το κατά πόσον υπάρχουν κόμματα που θα ήθελαν να συνεργαστούν. Ο ρόλος αυτός στα Ολλανδικά ονομάζεται verkenner που μεταφράζεται στα Ελληνικά σαν "ανιχνευτής". Η παράδοση θέλει το στέλεχος που θα κάνει την διερεύνηση να προέρχεται από το πρώτο σε ψήφους κόμμα. Δεν είναι όμως απαραίτητο. 

Ο ανιχνευτής, θα συζητήσει με όλους τους επικεφαλής και εν τέλει, θα αναφέρει στην πρόεδρο της Βουλής τα αποτελέσματα των συζητήσεων και θα εισηγηθεί τον σχηματισμό κυβέρνησης από τα κόμματα που βάσει των συζητήσεων του είναι διατεθειμένα να διαπραγματευτούν τους όρους για τον σχηματισμό του κυβερνητικού συνασπισμού.

Δεν είναι απαραίτητο, αλλά είναι λογικό, στην πρόταση για κυβερνητικό συνασπισμό να περιλαμβάνονται τα μεγαλύτερα κόμματα.

Ο διαπραγματευτής - informateur

Στην πρώτη της συνεδρίαση, η νέα Βουλή θα συζητήσει και αξιολογήσει την εισήγηση του ανιχνευτή, και θα αναθέσει σε ένα έμπειρο πολιτικό στέλεχος να διευθύνει την διαπραγμάτευση για το κυβερνητικό πρόγραμμα μεταξύ των μελλοντικών κυβερνητικών εταίρων. Γίνεται κατανοητό ότι κατά την διάρκεια αυτής της διαπραγμάτευσης όλα τα κόμματα που θα πάρουν μέρος, θα κλιθούν να κάνουν υποχωρήσεις και συμβιβασμούς από τις προγραμματικές τους θέσεις.  Εάν ο διαπραγματευτής διαπιστώσει ότι παρά τις προσπάθειες δεν επέρχεται συμφωνία, μπορεί να συζητήσει τον σχηματισμό κυβέρνησης με άλλο συνδυασμό κομμάτων από τον αρχικό. Εφόσον οι συζητήσεις καταλήξουν σε συμφωνία τότε μιλάμε για regeerakkoord (κυβερνητική συμφωνία) η οποία στην συνέχεια πρέπει να εξειδικευτεί με τις επί μέρους πολιτικές. Αφού και οι επιμέρους πολιτικές συζητηθούν και συμφωνηθούν η διαδικασία μπορεί να προχωρήσει στην επόμενη φάση. Την φάση του σχηματισμού της κυβέρνησης.

Ο διαμορφωτής -  formateur

Ο μελλοντικός πρωθυπουργός, αναλαμβάνει να σχηματίσει την κυβέρνηση με στελέχη από όλα τα κόμματα που συμμετέχουν στην κυβερνητική συμφωνία. Οι νέοι Υπουργοί και Υφυπουργοί μπορούν να επιλεγούν από τους βουλευτές αλλά και από έμπειρα στελέχη από τον κόσμο των επιχειρήσεων της Ανώτατης Εκπαίδευσης και γενικότερα την κοινωνία. 

Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι σε κάθε βήμα της διαδικασίας η συμφωνία μπορεί να ακυρωθεί με αποτέλεσμα να χρειαστεί να επαναληφθεί η διαδικασία. 

Ο σχηματισμός της κυβέρνησης θεωρείται ολοκληρωμένος την ημέρα που ο νέος Πρωθυπουργός θα διαβάσει τις προγραμματικές δηλώσεις στην Βουλή και η νέα Κυβέρνηση θα πάρει την ψήφο εμπιστοσύνης της Βουλής.

Πόσο διαρκεί;

Δεν υπάρχει συνταγή και δεν υπάρχει χρονικό όριο στην διαδικασία του σχηματισμού της Κυβέρνησης. Την τελευταία φορά, το 2017, ο σχηματισμός διάρκεσε 225 ημέρες. 

Στο μεταξύ, η χώρα εξακολουθεί να κυβερνάται από την απερχόμενη κυβέρνηση που για όσο χρειαστεί θα λειτουργεί σαν υπηρεσιακή κυβέρνηση. 

17 Μαρτίου - Η Ολλανδία στις κάλπες

Οι κάλπες άνοιξαν στην Ολλανδία

Από το πρωί της Τετάρτης (17/3), περίπου 13,2 εκατομμύρια Ολλανδοί προσέρχονται στα εκλογικά τμήματα για να εκλέξουν την σύνθεση της νέας Κάτω Βουλής (Tweede Kamer) που θα αναδείξει την νέα κυβέρνηση. Η Ολλανδική Κάτω Βουλή έχει 150 μέλη-βουλευτές.

Στις εκλογές κατεβαίνουν 33 κόμματα και συνδυασμοί από όλο το πολιτικό φάσμα. 

Σύμφωνα με τις τελευταίες μετρήσεις, πρώτο κόμμα αναμένεται να αναδειχθεί το κόμμα των Φιλελευθέρων (VVD) του Πρωθυπουργού Μαρκ Ρούτε (Mark Rutte) ενώ μάχη για την δεύτερη θέση θα δώσουν οι Χριστιανοδημοκράτες (CDA) του Βόπκε Χούκστρα (Wopke Hoekstra) εν ενεργεία υποργού Οικονομίας, οι Δημοκράτες 66 (D66) της Σίχριντ Κάαχ (Sigrid Kaag) εν ενεργεία υπουργού Εξωτερικού Εμπορίου και το Κόμμα της Ελευθερίας του Χέϊρτ Βίλντερς (Geert Wilders). 

Δεδομένου του συστήματος της απλής αναλογικής, η Ολλανδία παραδοσιακά, αναδεικνύει κυβερνήσεις Συνασπισμού. Ως εκ τούτου, πέραν του πρώτου κόμματος, είναι σημαντική και η σειρά και η δύναμη των υπολοίπων κομμάτων για το σχηματισμό της κυβερνητικής πλειοψηφίας.   

Οι κάλπες άνοιξαν στις 7:30 το πρωί και θα μείνουν ανοικτές μέχρι τις 9 το βράδυ οπότε και αναμένονται τα πρώτα exit polls. Πέραν της μητροπολιτικής Ολλανδίας οι εκλογές αφορούν και διεξάγονται και στις υπερπόντιες επαρχίες της Καραϊβικής, Bonaire, Sint Eustatius και Saba.

Η διαδικασία

Κάθε Ολλανδός πολίτης που έχει συμπληρώσει τα 18 χρόνια δικαιούται να πάρει μέρος στις εκλογές. Δικαίωμα ψήφου έχουν και οι Ολλανδοί που ζουν στο εξωτερικό. Η συμμετοχή στην διαδικασία δεν είναι υποχρεωτική. 

2 με 3 εβδομάδες πριν τις εκλογές, οι ψηφοφόροι λαμβάνουν στην διεύθυνση κατοικίας τους την ονομαστική πρόσκληση για συμμετοχή στην ψηφοφορία. 

Την ημέρα της ψηφοφορίας, με το πάσο ψηφοφορίας (Stempas), και την ταυτότητα τους, οι ψηφοφόροι προσέρχονται σε οποιοδήποτε εκλογικό τμήμα εντός των ορίων του Δήμου κατοικίας τους και ασκούν το εκλογικό τους δικαίωμα. 

Είναι χαρακτηριστικό, ότι το Ολλανδικό σύστημα επιτρέπει και την ψήφο δι' αντιπροσώπου.

Ο ψηφοφόρος μπορεί να οπισθογραφήσει το πάσο ψηφοφορίας και να αναθέσει ονομαστικά, προφανώς, σε κάποιο πρόσωπο εμπιστοσύνης του να ψηφίσει για λογαριασμό του.

Τα ψηφοδέλτια είναι ενιαία για όλη την χώρα. Δεν υπάρχουν εκλογικές περιφέρειες. 

Οι υποψήφιοι βουλευτές προτείνονται από το κόμμα τους στις εκλόγιμες θέσεις και εκλέγονται εφόσον το κόμμα τους εκλέξει τόσους βουλευτές όσους και η σειρά εμφάνισης τους στο ψηφοδέλτιο. Υπάρχει μία εξαίρεση. Εάν κάποιος υποψήφιος συγκεντρώσει αρκετούς προσωπικούς ψήφους, μπορεί να διεκδικήσει από το κόμμα του την έδρα ανεξάρτητα από τη σειρά εμφάνισης του στο ψηφοδέλτιο. Δεν συμβαίνει πολύ συχνά αλλά υπάρχουν παραδείγματα.

Δεν υπάρχουν κομματικά ψηφοδέλτια. Υπάρχει ένα, τεραστίων διαστάσεων, ψηφοδέλτιο που περιλαμβάνει όλα τα κόμματα και τους αντίστοιχους υποψηφίους τους. Για τις σημερινές εκλογές το ψηφοδέλτιο έχει διαστάσεις 90 Χ 60 εκατοστά!!!

Χαρακτηριστικό των Ολλανδικών εκλογών, είναι το κόκκινο μολύβι. 

Αντί του γνωστού, στους Έλληνες, σταυρού, οι ψηφοφόροι χρησιμοποιούν πάντα ένα κόκκινο μολύβι για να υποδείξουν τον υποψήφιο της προτίμησης τους, κοκκινίζοντας το ειδικό πλαίσιο μπροστά από το όνομα του υποψηφίου. Ο σταυρός είναι άγνωστος στην Ολλανδία όπως και η αντίστοιχη μάχη για την κατάκτηση του!

Όπως αναφέρθηκε, στις σημερινές εκλογές παίρνουν μέρος 33 συνδυασμοί. 9 συνδυασμοί έχουν γυναίκες επικεφαλής. Ένα κόμμα έχει έναν και μοναδικό υποψήφιο ενώ κανένα κόμμα δεν έχει περισσότερους από 80 υποψηφίους. 

Τα κόμματα της Ολλανδίας σε σχέση με τα Ελληνικά

Για την κατανόηση του πολιτικού τοπίου, παρατίθενται παρακάτω τα Ολλανδικά κόμματα που εκπροσωπούνται στην Ευρωβουλή με την αντίστοιχη Ευρωπαϊκή ομάδα και το αντίστοιχο Ελληνικό κόμμα.

PVDA => Ευρωπαίοι Σοσιαλδημοκράτες (PES) => ΚΙΝΑΛ

CDA => Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EVP) => Νέα Δημοκρατία

ChristenUnie =>  Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (EVP) => Νέα Δημοκρατία

VVD => Συμμαχία Φιλελευθέρων Δημοκρατών (Renew Europe - ALDE) => Δεν υπάρχει Ελληνικό κόμμα μέλος

D66 => Συμμαχία Φιλελευθέρων Δημοκρατών (Renew Europe - ALDE) => Δεν υπάρχει Ελληνικό κόμμα μέλος

Forum voor Democratie => Συντηρητικοί και Ρεφορμιστές (ECR) => Ελληνική Λύση

SGP => Συντηρητικοί και Ρεφορμιστές (ECR) => Ελληνική Λύση

GroenLinks => Ευρωπαίοι Πράσινοι (EGP/EVA) => Δεν υπάρχει Ελληνικό κόμμα μέλος

Partij van de Dieren => Ευρωπαική Αριστερά (GUE/NGL) => ΣΥΡΙΖΑ

SP => Ευρωπαϊκή Αριστερά (GUE/NGL) => ΣΥΡΙΖΑ

PVV => Ταυτότητα και Δημοκρατία => Νέα Δεξιά

Δεν υπάρχει Ολλανδικό κόμμα μέλος => INITIATIVE => Κ.Κ.Ε.